فاوا برای توسعه
فناوری اطلاعات و ارتباطات برای توسعه (ICT4D) معمولاً به پروژههایی نظیر راهاندازی تلهسنترها ، کیوسکهای دولت الکترونیکی، خدمات الکترونیکی سلامت و موارد مشابه در کشورهای در حال توسعه و مناطق محروم اشاره دارد.
ارزیابی اثربخشی
بررسی بایگانی ابتکار بینالمللی ارزیابی اثربخشی نشان میدهد که پروژههای فاوا برای توسعه همانند سایر پروژهها مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. نمونههایی از این پروژهها این موارد هستند:
- تأثیرات پلتفرم موبایلی سلامت برای پیگیری سلامت مادران و نوزادان در اودایپور هند[۱]
آمارها نشان میدهد که سالانه در هند نیم میلیون نوزاد به دلیل ابتلا به بیماریهای قابل پیشگیری فوت میکنند. یکی از برنامههای خلاقانه برای کاهش این مشکل در مناطق محروم و روستایی، ایجاد پایگاه دادهای است که اطلاعات سلامت مادران و نوزادان را در قالب یک گردنآویز یا پلاک ارزانقیمت ثبت و به ایشان متصل میکند. در هر بار مراجعه مادران و نوزادن به مراکز سلامت، کارکنان مربوطه با اسکن این پلاک توسط یک برنامه تلفن همراه به اطلاعات ثبت شده دسترسی پیدا میکنند و سپس از طریق همین برنامه میتوانند اطلاعات دریافتی را با سایر همکاران خود در میان گذاشته و اقدامات لازم را انجام دهند. در این پژوهش تأثیرات پلتفرم مذکور بر روی ارتقای سلامت مادران و نوزادان طی دو سال مورد ارزیابی قرار گرفته است.
- تأثیرات سامانه الکترونیکی مدیریت پروندههای قضایی بر ازدحام دادگاهها در فیلیپین[۲]
سامانه الکترونیکی مدیریت پروندهها برای قضات و کارکنان دادگاهها امکان دسترسی سریع به اطلاعات پروندههای قضایی را فراهم میکند و این امر علاوه بر نگهداری بهتر و دقیقتر اطلاعات، سبب شفافیت و پاسخگویی بهتر در روالهای قضایی نیز میشود. در این پروژه تأثیرات سامانه مذکور بر کارایی دادگاههای فیلیپین از طریق تحلیل آماری تفاضل در تفاضل ارزیابی شده است.
- تأثیرات آموزشهای ویدئویی محلی بر میزان پوشش واکسن نوزادان در اوتارپرادش هند[۳]
در هند تنها نیمی از کودکان تمام واکسنهای مورد نیاز خود را دریافت میکنند و در جهت افزایش میزان پوشش واکسن اقداماتی در حال انجام است. در یکی از این برنامهها با هدف افزایش آگاهی عمومی در مورد واکسن تلاش شده است تا به کمک انجمنهای محلی در مناطق روستایی، مادران تحت آموزشهای ویدئویی در این زمینه قرار بگیرند. در این پژوهش با تحلیل آماری تغییرات پوشش واکسن در مناطق تحت پوشش این آموزشها، تأثیرات این مداخله اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
بررسی مثالهای فوق نشان میدهد که ارزیابی اثربخشی اغلب پروژههای حوزه فاوا همانند سایر پروژهها انجام میشود.
دستهبندی مقالات پژوهشی
پژوهشهای ارزیابی تأثیرات پروژههای فاوا برای توسعه که اغلب ذیل رویکرد ارزیابی اثربخشی جای میگیرند، از روشهای مختلفی برای سنجش دستیابی به اهداف استفاده میکنند. حجم بالای مقالات در این حوزه سبب شده است تا برخی پژوهشگران به مرور و دستهبندی این قبیل مقالات بپردازند. به عنوان مثال، یک تحقیق علمی پس از بررسی حدود ۱۵۰ مقاله منتشر شده در مجلات پژوهشی در زمینه ارزیابی اثربخشی پروژههای فاوا برای توسعه به دستهبندی آنها ذیل این شش محور پرداخته است:[۴]
- چارچوبهای عمومی: قابل بهکارگیری برای انواع پروژههای توسعه
- چارچوبهای دارای دامنه اختصاصی : شیوههای عمدتاً مرتبط با یک حوزه یا رشته علمی خاص
- چارچوبهای دارای موضوع اختصاصی : شیوههای متمرکز بر روی برخی اهداف یا مسائل خاص
- چارچوبهای دارای کارکرد اختصاصی : شیوههای متمرکز بر فناوریهای خاص
- چارچوبهای دارای روش اختصاصی : شیوههای متمرکز بر شیوه خاصی از جمعآوری داده
- چارچوبهای دارای بخش اختصاصی : شیوههای متمرکز بر بخش مشخصی از توسعه
پژوهش دیگری به ارائه یک جعبه ابزار در زمینه ارزشگذاری تأثیرات حاصل از سرمایهگذاری بر پروژههای فاوا برای توسعه پرداخته است.[۵] تصویر زیر روشهای مرسوم ارزشگذاری این پروژهها را نشان میدهد که با بررسی مقالات منتشرشده جمعآوری و در جعبه ابزار مذکور ساماندهی شدهاند.
پانویسها
- ↑ Impacts of a novel mHealth platform to track maternal and child health in Udaipur, India, International Initiative for Impact Evaluation (3ie), 2020
- ↑ Impacts of electronic case management systems on court congestion in the Philippines, International Initiative for Impact Evaluation (3ie), 2021
- ↑ Impacts of community-led video education to increase vaccination coverage in Uttar Pradesh, India, International Initiative for Impact Evaluation (3ie), 2020
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ R. Heeks and M. Alemayehu, “Impact Assessment of ICT-for-Development Projects: A Compendium of Approaches.” Development Informatics working paper, 2009
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ A Valuing Impact Toolkit for ICT Investment.” Digital Impact Alliance (DIAL), 2020.