بانکهای توسعهای: تفاوت بین نسخهها
| (۸ نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | '''بانکهای توسعهای''' دستهای از نهادهای مالی هستند که با ارائه تسهیلات مالی به پیشبرد طرحهای توسعهای در کشورهای کمدرآمد کمک میکنند. | |
| − | + | == معرفی == | |
| + | بانکهای توسعهای نظیر بانک جهانی، بانک توسعه بینآمریکایی، بانک توسعه آسیایی و برخی دیگر موسسات مالی جهانی به جهت در اختیار داشتن اهرمهای اثرگذار در تأمین مالی شرکتها و دولتها توانستهاند نقش قابل توجهی در پرداختن به تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی پروژههای بزرگ، سیستمهای قانونگذاری و یا مداخلات توسعهای در کشورهای کمتر توسعه یافته کسب نمایند. همچنین این بانکها به دلیل مشارکت مالی در طرحهای کلان مداخلات توسعهای، به دنبال سنجش علمی تأثیرات این طرحها در ایجاد تغییرات اقتصادی و اجتماعی هستند. از این رو بسیاری از پژوهشهای مهم در عرصه [[ارزیابی اثربخشی]] پروژهها نیز توسط این نهادها صورت گرفته است. | ||
| + | == استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی == | ||
| + | [[پرونده:Development Bank.png|بندانگشتی|نمونه استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی بانکهای توسعهای]] | ||
| + | بانک جهانی با ارائه استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی، وامگیرندگان خود را به سوی استقرار اهداف توسعه پایدار سوق میدهد. به همین ترتیب، موسسه مالی بینالمللی<ref>International Finance Corporation (IFC)</ref> نیز استانداردهای هفتگانه خود را برای ارزیابی تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی ارائه کرده و وامگیرندگان را به ارائه پیوستهای مربوطه در پروژههای خود ملزم میکند. به شیوهای مشابه، بانک توسعه بینامریکایی نیز متقاضیان وام از امریکای لاتین را به انجام ارزیابیهای اجتماعی و زیستمحیطی موظف کرده است. | ||
| + | |||
| + | به عنوان مثال، بانک جهانی با ارائه مجموعهای از استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی، وامگیرندگان خود را به سوی استقرار اهداف توسعه پایدار سوق میدهد. عناوین مجموعه استانداردهای دهگانه بانک جهانی در این حوزه بدین صورت است:<ref>World Bank, Environmental and Social Framework</ref> | ||
| + | # ارزیابی و مدیریت مخاطرات و تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی | ||
| + | # کارگران و محیط کار | ||
| + | # بهینهسازی منابع و پیشگیری از آلودگی | ||
| + | # سلامت و ایمنی جوامع | ||
| + | # محدودیتهای تصرف و کاربری اراضی | ||
| + | # حفظ تنوع زیستی و مدیریت پایدار منابع طبیعی زنده | ||
| + | # مردم بومی و مناطق محروم | ||
| + | # میراث فرهنگی | ||
| + | # واسطههای مالی | ||
| + | # تعامل با ذینفعان و انتشار اطلاعات | ||
| + | استاندارد نخست به شکل عمومی به پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی میپردازد و استانداردهای بعدی موضوعات اختصاصی را بر حسب نوع پروژه از حیث مخاطرات و پیامدهای حساسیتبرانگیز مورد کاوش قرار میدهند. | ||
| + | |||
| + | == ارزیابی اثربخشی == | ||
| + | [[پرونده:Development Bank - IE.png|بندانگشتی|200px|نمونه منابع ارزیابی اثربخشی منتشر شده توسط بانکهای توسعهای]] | ||
| + | بانکهای توسعهای از جمله نهادهای پیشرو در حوزه [[ارزیابی اثربخشی]] به شمار میروند. بسیاری از منابع آموزشی مرتبط با این حوزهها توسط این بانکها تدوین شده است. همچنین بانک جهانی دانشنامه ارزیابی اثربخشی را برای کمک به پژوهشگران این عرصه راهاندازی کرده است. | ||
| + | |||
| + | == ارزیابی تأثیرات قوانین == | ||
| + | [[پرونده:World Bank RIA.png|بندانگشتی|وضعیت کشورهای جهان از حیث اجرای روالهای ارزیابی تأثیرات قوانین - گزارش بانک جهانی]] | ||
| + | بانک جهانی یکی از مراجع مهم در حوزه [[ارزیابی تأثیرات قوانین]] است و با تدوین شاخصهای جهانی حاکمیت قانون به رصد دادههای مرتبط با قانونگذاری در کشورهای مختلف جهان میپردازد. در این پایش، فعالیتهای قانونگذاری کشورها از شش منظر مورد توجه قرار میگیرند: | ||
| + | # شفافیت قانونگذاری | ||
| + | # دسترسی به قوانین | ||
| + | # مشارکت عمومی | ||
| + | # بازبینی قوانین پیشین | ||
| + | # ارزیابی تأثیرات | ||
| + | # قوانین چالشبرانگیز | ||
| + | |||
| + | همانطور که مورد پنجم اشاره میکند، بررسی و گزارش وضعیت کشورهای مختلف از حیث وجود روالهای ارزیابی تأثیرات قوانین یکی از ابعاد این شاخصها است. | ||
| + | |||
| + | == پیوندهای مرتبط == | ||
| + | * [https://dimewiki.worldbank.org دانشنامه ارزیابی اثربخشی بانک جهانی] | ||
| + | * [https://rulemaking.worldbank.org/en/ria-documents بایگانی مستندات ارزیابی تأثیرات قوانین در بانک جهانی] | ||
| + | * [https://www.worldbank.org/en/projects-operations/environmental-and-social-framework/brief/environmental-and-social-standards استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی بانک جهانی] | ||
| + | * [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Multilateral_development_banks فهرست بانکهای توسعهای] | ||
| + | |||
| + | == پانویسها == | ||
[[رده:سازمانها]] | [[رده:سازمانها]] | ||
[[رده:سازمانهای بینالمللی]] | [[رده:سازمانهای بینالمللی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۲
بانکهای توسعهای دستهای از نهادهای مالی هستند که با ارائه تسهیلات مالی به پیشبرد طرحهای توسعهای در کشورهای کمدرآمد کمک میکنند.
معرفی
بانکهای توسعهای نظیر بانک جهانی، بانک توسعه بینآمریکایی، بانک توسعه آسیایی و برخی دیگر موسسات مالی جهانی به جهت در اختیار داشتن اهرمهای اثرگذار در تأمین مالی شرکتها و دولتها توانستهاند نقش قابل توجهی در پرداختن به تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی پروژههای بزرگ، سیستمهای قانونگذاری و یا مداخلات توسعهای در کشورهای کمتر توسعه یافته کسب نمایند. همچنین این بانکها به دلیل مشارکت مالی در طرحهای کلان مداخلات توسعهای، به دنبال سنجش علمی تأثیرات این طرحها در ایجاد تغییرات اقتصادی و اجتماعی هستند. از این رو بسیاری از پژوهشهای مهم در عرصه ارزیابی اثربخشی پروژهها نیز توسط این نهادها صورت گرفته است.
استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی
بانک جهانی با ارائه استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی، وامگیرندگان خود را به سوی استقرار اهداف توسعه پایدار سوق میدهد. به همین ترتیب، موسسه مالی بینالمللی[۱] نیز استانداردهای هفتگانه خود را برای ارزیابی تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی ارائه کرده و وامگیرندگان را به ارائه پیوستهای مربوطه در پروژههای خود ملزم میکند. به شیوهای مشابه، بانک توسعه بینامریکایی نیز متقاضیان وام از امریکای لاتین را به انجام ارزیابیهای اجتماعی و زیستمحیطی موظف کرده است.
به عنوان مثال، بانک جهانی با ارائه مجموعهای از استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی، وامگیرندگان خود را به سوی استقرار اهداف توسعه پایدار سوق میدهد. عناوین مجموعه استانداردهای دهگانه بانک جهانی در این حوزه بدین صورت است:[۲]
- ارزیابی و مدیریت مخاطرات و تأثیرات اجتماعی و زیستمحیطی
- کارگران و محیط کار
- بهینهسازی منابع و پیشگیری از آلودگی
- سلامت و ایمنی جوامع
- محدودیتهای تصرف و کاربری اراضی
- حفظ تنوع زیستی و مدیریت پایدار منابع طبیعی زنده
- مردم بومی و مناطق محروم
- میراث فرهنگی
- واسطههای مالی
- تعامل با ذینفعان و انتشار اطلاعات
استاندارد نخست به شکل عمومی به پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی میپردازد و استانداردهای بعدی موضوعات اختصاصی را بر حسب نوع پروژه از حیث مخاطرات و پیامدهای حساسیتبرانگیز مورد کاوش قرار میدهند.
ارزیابی اثربخشی
بانکهای توسعهای از جمله نهادهای پیشرو در حوزه ارزیابی اثربخشی به شمار میروند. بسیاری از منابع آموزشی مرتبط با این حوزهها توسط این بانکها تدوین شده است. همچنین بانک جهانی دانشنامه ارزیابی اثربخشی را برای کمک به پژوهشگران این عرصه راهاندازی کرده است.
ارزیابی تأثیرات قوانین
بانک جهانی یکی از مراجع مهم در حوزه ارزیابی تأثیرات قوانین است و با تدوین شاخصهای جهانی حاکمیت قانون به رصد دادههای مرتبط با قانونگذاری در کشورهای مختلف جهان میپردازد. در این پایش، فعالیتهای قانونگذاری کشورها از شش منظر مورد توجه قرار میگیرند:
- شفافیت قانونگذاری
- دسترسی به قوانین
- مشارکت عمومی
- بازبینی قوانین پیشین
- ارزیابی تأثیرات
- قوانین چالشبرانگیز
همانطور که مورد پنجم اشاره میکند، بررسی و گزارش وضعیت کشورهای مختلف از حیث وجود روالهای ارزیابی تأثیرات قوانین یکی از ابعاد این شاخصها است.
پیوندهای مرتبط
- دانشنامه ارزیابی اثربخشی بانک جهانی
- بایگانی مستندات ارزیابی تأثیرات قوانین در بانک جهانی
- استانداردهای اجتماعی و زیستمحیطی بانک جهانی
- فهرست بانکهای توسعهای