ارزیابی تأثیرات بر حقوق بشر: تفاوت بین نسخهها
| (۹ نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | '''ارزیابی تأثیرات بر حقوق بشر''' (Human Rights Impact Assessments - HRIA) به بررسی تأثیرات عواملی نظیر کسبوکارها بر حقوق بشر میپردازد. در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، این موضوع با مواردی نظیر رعایت حریم خصوصی کاربران، آزادی بیان و حق استفاده از اینترنت مرتبط است. | |
| − | حقوق بشر یکی از موضوعات تحت پوشش حسابداری پایداری به شمار میرود و در استانداردهای [[ابتکار جهانی گزارشدهی]] و [[هیئت استانداردهای حسابداری پایداری]] بدان توجه شده است، اما چارچوبهای گزارشگری اختصاصی نیز برای آن ارائه شده است که از آن جمله میتوان به چارچوب گزارشگری اصول راهنمای سازمان ملل | + | == معرفی == |
| + | نقطه عطف توجه به ارزیابی تأثیرات حقوق بشری را میتوان در انتشار اصول راهنمای کسبوکار و حقوق بشر سازمان ملل (UNGP)<ref>United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP)</ref> در سال ۲۰۱۲ دانست که با هدف کمک به دولتها و شرکتها برای پیادهسازی حقوق بشر در فعالیتها و روالهای خود تدوین شده است. موضوع ارزیابی صلاحیت حقوق بشری<ref>Human Rights Due Diligence (HRDD)</ref> شرکتها و سازمانها بخشی از همین رویکرد است و ارزیابی تأثیرات حقوق بشری یکی از گامهای آن به شمار میرود. | ||
| + | |||
| + | حقوق بشر یکی از موضوعات تحت پوشش [[حسابداری پایداری]] به شمار میرود و در استانداردهای [[ابتکار جهانی گزارشدهی]] و [[هیئت استانداردهای حسابداری پایداری]] بدان توجه شده است، اما چارچوبهای گزارشگری اختصاصی نیز برای آن ارائه شده است که از آن جمله میتوان به چارچوب گزارشگری اصول راهنمای سازمان ملل<ref>UN Guiding Principles Reporting Framework, https://www.ungpreporting.org </ref> اشاره کرد. این قبیل چارچوبها عناصر مختلف توجهات حقوق بشری در شرکتها را مشخص کرده و نمرهدهی یا مقایسه از وضعیت شرکتهای متقاضی یا شرکتهای مشهور را نیز انجام میدهند. [[ارزیابی تأثیرات بر حقوق کودکان]] یکی دیگر از موضوعات زیرمجموعه حقوق بشر است که برخی اوقات به طور مجزا مورد بررسی قرار میگیرد. | ||
== ارتباط با فاوا == | == ارتباط با فاوا == | ||
| − | در حوزه فاوا توجه به موضوع حقوق بشر طی سالهای اخیر رشد جدی داشته است. | + | در حوزه فاوا توجه به موضوع حقوق بشر طی سالهای اخیر رشد جدی داشته است و دستورالعملهای مختلفی برای کمک به شرکتهای فاوا به منظور رعایت حقوق بشر در خدمات و محصولات خود ارائه شده است. رتبهبندی و مقایسه عملکرد شرکتهای مختلف فاوا در زمینه رعایت حقوق بشر نیز امری متداول است که از مهمترین نمونههای آن میتوان به [[بنیاد امریکای نوین|رتبهبندی حقوق دیجیتال]] و [[اتحاد محک جهانی|سنجش حقوق بشری شرکتها]] اشاره کرد. منظور از حقوق دیجیتال نوعی نگاشت حقوق بشر به فضای فناوری اطلاعات است که مواردی نظیر حریم خصوصی یا آزادی بیان را در بر میگیرد. [[موسسه تراز]] نیز پیامرسانهای ایرانی را از حیث رعایت حقوق دیجیتال ارزیابی کرده است. |
| − | + | === نهادهای مرتبط === | |
| − | + | برخی از نهادهای مرتبط با ارزیابی حقوق بشری فاوا عبارتند از: | |
| + | * [[ابتکار جهانی شبکه]] - اصول حقوق بشری برای شرکتهای فاوا | ||
| + | * [[بنیاد امریکای نوین]] - پروژه رتبهبندی حقوق دیجیتال | ||
| + | * [[موسسه تراز]] - ارزیابی حقوق دیجیتال پیامرسانهای ایرانی | ||
| + | * [[اتحاد محک جهانی]] - پروژه سنجش حقوق بشری شرکتها | ||
| + | * [[انجمن سامانه جهانی ارتباطات سیار]] - راهنمای حقوق بشری برای اپراتورهای تلفن همراه | ||
| + | نهادهای دیگری نیز هستند که به طور متفرقه به حوزه فاوا و حقوق بشر پرداختهاند. به عنوان مثال، کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد با راهاندازی پروژه بیتک<ref>B-Tech, https://www.ohchr.org/EN/Issues/Business/Pages/B-TechProject.aspx</ref> به دنبال گنجاندن حقوق بشر در فناوریهای دیجیتال است. | ||
| − | + | === شرکتهای بزرگ === | |
| + | شرکتهای بزرگ فاوا به شیوههای مختلفی به موضوع حقوق بشر واکنش نشان دادهاند. به عنوان مثال، فیسبوک پژوهشهایی را پیرامون ارزیابی تأثیرات حقوق بشری در کشورهای جنوب شرق آسیا شامل اندونزی، میانمار، کامبوج و سریلانکا انجام داده و در رابطه با برخی از مشکلات حقوق بشری کشورهای مذکور عکسالعمل نشان داده است. این گزارشها شامل بررسی تأثیرات حقوقبشری محصولات اصلی این شرکت از جمله برنامه فیسبوک، پیامرسان مسنجر، پیامرسان واتساپ و شبکه اجتماعی اینستاگرام میشود و در پاسخ به چالشهای مورد اشاره آنها، فیسبوک اقداماتی نظیر بستن حسابهای کاربری دارای اطلاعات گمراهکننده، حذف پستهای نامطلوب به بهانه نفرتپراکنی ، حمایت از اقلیتهای مذهبی یا گرایشهای جنسی، حذف هرزهنگاری کودکان و مواردی از این قبیل انجام میدهد. همچنین فیسبوک برای پاسخدهی بهتر به مناقشات میان خود و کاربران در رابطه با حذف یا نگهداری برخی پستها، از سال ۲۰۲۰ هیئت نظارت بر فیسبوک<ref>Facebook Oversight Board</ref> را تأسیس کرده است که مسئولیت بررسی دعاوی افراد و تصمیمگیری نهایی در این زمینه را برعهده دارد. | ||
| − | + | علاوه بر فیسبوک، برخی شرکتهای دیگر فاوا نیز اقداماتی در رابطه با ارزیابی تأثیرات حقوق بشری خدمات و محصولات خود انجام دادهاند. به عنوان مثال، گوگل خدمات تشخیص چهره خود را تحت ارزیابی تأثیرات حقوق بشری قرار داده است. | |
| − | |||
| − | [ | + | == پیوندهای مرتبط == |
| − | + | * [https://www.ohchr.org/en/issues/business/pages/businessindex.aspx اصول راهنمای کسبوکار و حقوق بشر سازمان ملل] | |
| − | * حقوق | + | * [https://www.ohchr.org/EN/Issues/Business/Pages/B-TechProject.aspx پروژه بیتک در کمیسیاریای عالی حقوق بشر سازمان ملل]] |
| − | + | * [https://about.fb.com/news/2020/05/human-rights-work-in-asia تأثیرات حقوقبشری فیسبوک بر کشورهای آسیای جنوب شرقی] | |
| − | |||
| − | |||
| − | * تأثیرات بر | ||
| − | + | == پانویسها == | |
[[رده:مفاهیم پایه]] | [[رده:مفاهیم پایه]] | ||
[[رده:زمینههای ارزیابی تأثیرات]] | [[رده:زمینههای ارزیابی تأثیرات]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۰۵
ارزیابی تأثیرات بر حقوق بشر (Human Rights Impact Assessments - HRIA) به بررسی تأثیرات عواملی نظیر کسبوکارها بر حقوق بشر میپردازد. در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، این موضوع با مواردی نظیر رعایت حریم خصوصی کاربران، آزادی بیان و حق استفاده از اینترنت مرتبط است.
معرفی
نقطه عطف توجه به ارزیابی تأثیرات حقوق بشری را میتوان در انتشار اصول راهنمای کسبوکار و حقوق بشر سازمان ملل (UNGP)[۱] در سال ۲۰۱۲ دانست که با هدف کمک به دولتها و شرکتها برای پیادهسازی حقوق بشر در فعالیتها و روالهای خود تدوین شده است. موضوع ارزیابی صلاحیت حقوق بشری[۲] شرکتها و سازمانها بخشی از همین رویکرد است و ارزیابی تأثیرات حقوق بشری یکی از گامهای آن به شمار میرود.
حقوق بشر یکی از موضوعات تحت پوشش حسابداری پایداری به شمار میرود و در استانداردهای ابتکار جهانی گزارشدهی و هیئت استانداردهای حسابداری پایداری بدان توجه شده است، اما چارچوبهای گزارشگری اختصاصی نیز برای آن ارائه شده است که از آن جمله میتوان به چارچوب گزارشگری اصول راهنمای سازمان ملل[۳] اشاره کرد. این قبیل چارچوبها عناصر مختلف توجهات حقوق بشری در شرکتها را مشخص کرده و نمرهدهی یا مقایسه از وضعیت شرکتهای متقاضی یا شرکتهای مشهور را نیز انجام میدهند. ارزیابی تأثیرات بر حقوق کودکان یکی دیگر از موضوعات زیرمجموعه حقوق بشر است که برخی اوقات به طور مجزا مورد بررسی قرار میگیرد.
ارتباط با فاوا
در حوزه فاوا توجه به موضوع حقوق بشر طی سالهای اخیر رشد جدی داشته است و دستورالعملهای مختلفی برای کمک به شرکتهای فاوا به منظور رعایت حقوق بشر در خدمات و محصولات خود ارائه شده است. رتبهبندی و مقایسه عملکرد شرکتهای مختلف فاوا در زمینه رعایت حقوق بشر نیز امری متداول است که از مهمترین نمونههای آن میتوان به رتبهبندی حقوق دیجیتال و سنجش حقوق بشری شرکتها اشاره کرد. منظور از حقوق دیجیتال نوعی نگاشت حقوق بشر به فضای فناوری اطلاعات است که مواردی نظیر حریم خصوصی یا آزادی بیان را در بر میگیرد. موسسه تراز نیز پیامرسانهای ایرانی را از حیث رعایت حقوق دیجیتال ارزیابی کرده است.
نهادهای مرتبط
برخی از نهادهای مرتبط با ارزیابی حقوق بشری فاوا عبارتند از:
- ابتکار جهانی شبکه - اصول حقوق بشری برای شرکتهای فاوا
- بنیاد امریکای نوین - پروژه رتبهبندی حقوق دیجیتال
- موسسه تراز - ارزیابی حقوق دیجیتال پیامرسانهای ایرانی
- اتحاد محک جهانی - پروژه سنجش حقوق بشری شرکتها
- انجمن سامانه جهانی ارتباطات سیار - راهنمای حقوق بشری برای اپراتورهای تلفن همراه
نهادهای دیگری نیز هستند که به طور متفرقه به حوزه فاوا و حقوق بشر پرداختهاند. به عنوان مثال، کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد با راهاندازی پروژه بیتک[۴] به دنبال گنجاندن حقوق بشر در فناوریهای دیجیتال است.
شرکتهای بزرگ
شرکتهای بزرگ فاوا به شیوههای مختلفی به موضوع حقوق بشر واکنش نشان دادهاند. به عنوان مثال، فیسبوک پژوهشهایی را پیرامون ارزیابی تأثیرات حقوق بشری در کشورهای جنوب شرق آسیا شامل اندونزی، میانمار، کامبوج و سریلانکا انجام داده و در رابطه با برخی از مشکلات حقوق بشری کشورهای مذکور عکسالعمل نشان داده است. این گزارشها شامل بررسی تأثیرات حقوقبشری محصولات اصلی این شرکت از جمله برنامه فیسبوک، پیامرسان مسنجر، پیامرسان واتساپ و شبکه اجتماعی اینستاگرام میشود و در پاسخ به چالشهای مورد اشاره آنها، فیسبوک اقداماتی نظیر بستن حسابهای کاربری دارای اطلاعات گمراهکننده، حذف پستهای نامطلوب به بهانه نفرتپراکنی ، حمایت از اقلیتهای مذهبی یا گرایشهای جنسی، حذف هرزهنگاری کودکان و مواردی از این قبیل انجام میدهد. همچنین فیسبوک برای پاسخدهی بهتر به مناقشات میان خود و کاربران در رابطه با حذف یا نگهداری برخی پستها، از سال ۲۰۲۰ هیئت نظارت بر فیسبوک[۵] را تأسیس کرده است که مسئولیت بررسی دعاوی افراد و تصمیمگیری نهایی در این زمینه را برعهده دارد.
علاوه بر فیسبوک، برخی شرکتهای دیگر فاوا نیز اقداماتی در رابطه با ارزیابی تأثیرات حقوق بشری خدمات و محصولات خود انجام دادهاند. به عنوان مثال، گوگل خدمات تشخیص چهره خود را تحت ارزیابی تأثیرات حقوق بشری قرار داده است.
پیوندهای مرتبط
پانویسها
- ↑ United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP)
- ↑ Human Rights Due Diligence (HRDD)
- ↑ UN Guiding Principles Reporting Framework, https://www.ungpreporting.org
- ↑ B-Tech, https://www.ohchr.org/EN/Issues/Business/Pages/B-TechProject.aspx
- ↑ Facebook Oversight Board